Rusya deyince aklınıza ne geliyor ? Kızıl ordu ? Rus Ruleti ? Komünizim ? Lenin ? Tatsyana Tsvikeviç ? Stalin ? Kızıl Meydan ? Rus Pazarı ? Votka ? Sibirya Stepleri ? Kimbilir belki de CSKA Moskova ve Abrahamoviç ?
Rusya deyince benim aklıma kozmonotlar gelir hep. öyle ya, zaten küçüklüğümden beri astronot olmaya tercih etmişimdir kozmonot olmayı. Neden; çünkü, kozmonotlar süperdir. Neden, çünkü daha havalıdır kozmonot olmak. Sayıca azdırlar, değerlidirler. Yuri Gagarin bir efsanedir. Her ne kadar kendisinden her bahsedişimde dingil diye ansam da, efsanedir. Hem Clint Eastwood bile astronot olabiliyor yeri gelince. Kozmonotlar Astronotlara basar!
Kozmonotların uzaya fırlatıldıkları yere, Kozmodrom deniyor. İçlerinde en sevdiğim ise; Baykonur Kozmodromu, yani Baykonur Uzay üssü. Zaten başkasını da bilmiyorum ya ayrı mesele.
Durduk yere bahsetmiyorum kendisinden, emektar Baykonur Uzay üssü bugünlerde açılışının 50 yılını kutluyor .
(…) 26 milyon civarındaki Sovyet vatandaşının canına mal olan Hitler saldırısının bir benzerini ABD’den bekleyen Moskova, olası ‘önleyici saldırı’ hazırlıkları için kıtalararası füzelerin denenmesi için yer arıyordu. Komşuyu doğudan karşılayabilecek uygun yer Kazak stepleriydi. 1955’te, R-7 tipli kıtalararası roketin testi için Baykonur kasabasına 350 kilometre uzaklıkta bir yer tespit edildi. Kuş uçmaz kervan geçmez yer, inşaat açısından son derece elverişsizdi; ama roket fırlatmaları için uygundu. Eksi 40 derece kış ve sıcaklık farkı 80 dereceyi geçiyordu. Uzay üssünün yeri; karayolu, demiryolu ve de Sır Derya’ya pek uzak değildi. üstelik kimsenin kestiremeyeceği şekilde gözlerden ırak bir mekan olması cazipti.
Bir milyon metreküp toprak kaldırıldı, on binlerce metreküp özel beton döküldü. Askerlerin çalıştırıldığı üs 2 buçuk yıl gibi kısa bir sürede bitirildi. Ardından da çalışanlar ve ailelerinin kalacağı yakındaki kasaba Leninski kuruldu, ki buraya ancak 1995 yılında Baykonur adı verildi. Dönemin Sovyet yönetimi, kamufle etmek için bilinçli şekilde 350 kilometre uzaklıktaki Baykonur’un adını kullanmayı tercih etmiş. Uzay üssü tamamlanır tamamlanmaz ilk denemeye girişilir.
15 Mayıs 1957’de fırlatılan kıtalararası R-7 füzesi 400 kilometre yükseklikteyken infilak diyor. Yere düşen parçalar uzay üssünde fazla hasarlı bir yangına neden oluyor. Bunları, ‘sıcak bilgiler’ olarak şimdi öğreniyoruz. Zira diğerleri gibi bu da gizli ve saklı bilgilerdendi şimdiye kadar. Yılmayan Sovyet Savunma Bakanlığı, 21 Ağustos’taki ikinci denemeyi başarıyla tamamlıyor. öğle saatlerinde doğru, 4 Ekim 1957’de orbite ilk yapay uydu gönderiliyor.
Geçen 50 yıllık sürede Baykonur uzay üssünden, 100’ü kıtalararası füze olmak üzere bin 100 civarında kosmik makine fırlatıldı. Bir aralar, Taliban’ın etkin olduğu dönemlerde, sigorta şirketleri, fırlatılacak roketleri sigortalamaya pek istekli görünmüyordu. Günümüzde ticari uyduların çoğu Baykonur’dan yollanıyor. Amerikan uzay aracı Columbia’nın infilak etmesinden bu yana da 15 civarında ülkenin yapımını sürdürdüğü Uluslararası Uzay İstasyonu’nun can damarı halinde geldi Baykonur. (…)
Mirza çetinkaya, Zaman Dış Haberler / 06.06.2005
Baykonur Uzay üssü ‘ne , diğer bir değişle “Baykonur Kozmodromu na, Cengiz Aytmatov’un Gün olur asra bedel ‘inde ve o kitabı tamamlayan bir başka eser; Cengiz Han’a küsen Bulut ‘un da rastlamıştım. Romanın kahramanları “kazak stepleri”nde fink atarken ben çaktırmadan Baykonur’u gözetlerdim. Buradan o enfes kitabı da anmış olayım bu vesile ile.
Adı verilirken bile türlü casus hilelerine maruz kalan bu Baykonur’un şimdilerde, yerleşke haritasına bile ulaşabiliyorsunuz.
Barış için olacaksa, nice 50 yıllara Baykonur.
« Politically Correct
Oturma düzeni »
yorum ekleyin veya yorumları okuyun: